Malzemeler, insanlığın var oluşundan bugüne kadar temel ihtiyaçları karşılamak için bir araç olmuştur. İlk çağlarda insanlar barınma sorunlarını doğal oluşumları kullanarak çözmüşler ve malzemeyi doğada olduğu gibi kullanmışlardır. Geçmişten günümüze kadar doğal malzeme mimaride, yapı sistemlerinde ve bina tipolojilerinin oluşmasında etkin rol oynamıştır. Malzemenin sağladığı olanaklar doğrultusunda mimari tasarımlar biçimlendirilmiştir.

Günümüzde doğal malzeme yeniden doğmakta; doğası, morfolojisi, mikroklimatik özelliği, oluşum sürecindeki değişimi, kendini yenilemesi, gen yapısı ile mimari ve iç mimarinin yeni tasarım kaynaklarını oluşturmaktadır.

Yapılar için iyi malzeme, ışıkta ve çevre şartlarında yeni anlamlar doğuran, etrafında döndüren, net olan ama aynı zamanda da gizemini koruyan, dokunma hissi uyandıran ve sizi kendine çeken ve yanıltmayan malzemedir. Başlangıç noktasında malzeme oldukça belirleyici olabilir. Kalınlıklar, taşıyıcı sistem, açıklık, yükseklik, mekanda malzemenin duruşu tasarımın ve yapısal anlamın ana kurgusunu oluşturur.

Hürmüz Adası / İran-Majara Residence-Zav Architect

Mimarlar tarih boyunca yapı malzemelerinin özelliklerini ve dayanımlarını tasarımın temel öğelerinden birisi olarak görmüştür. Bu bağlamda Venedikli Fransiskenkeşiş Carlo Lodoli, her malzemenin kendine has bir doğası olduğunu ve tasarımın malzemenin doğasına boyun eğmesi gerektiğini açıkça ifade eden ilk mimarlardandır. Modern mimarlığın ve yirminci yüzyılın önde gelen mimarlarından Frank Lloyd Wright, “Mimarlık, malzemenin doğasındadır” demiştir.

İnşa edilecek olan her yapı, öncelikli olarak çevre şartlarına göre tasarlanmaktadır. Topraktan üretilen kerpiç, ağaçtan üretilen ahşap, samanların bir araya getirilerek oluşturulan saman balyaları ve bir maden halinde bulunup işlenerek kullanılabilir hale getirilen taş gibi doğada kendiliğinden var olan maddeler, geleneksel mimaride inşaat malzemesi olarak kullanılmıştır.   

Japonya- Yusuhara Marche- Kengo Kuma & Associates

Doğal olan malzemelerle inşa edilen yapılara karşın, teknolojik imkanların artması ve küresel ölçekteki ulaşılabilirlik gibi nedenlerle yapım sürecinde pratikliğe olan yönelim artmış ve doğal malzemeler geri planda kalmıştır. Özellikle, 19. yüzyıl itibariyle öncelikli olarak Batı ülkelerinin endüstri alanında yaşadığı büyük dönüşüm ve bunun üzerine şekillenen 20. yüzyıl başlarının sanatsal ve mimari eğilimi, yapı malzemelerinde arayışlara yol açmıştır. Yeni inşaat malzemeleri, çok çeşitli ve kolay üretilebilmeleri, daha ucuz ve esnek olmaları gibi avantajlar sebebiyle daha çok tercih edilir olmuştur. Son dönemlerde, özellikle çevrecilik bilincinin gelişmesi ve sürdürülebilirlik alanında yapılan çalışmaların önem kazanmasıyla, doğal malzemelere olan ilgi artmıştır.

Eskişehir Odunpazarı Modern Müze (Avrupa’da Yılın Müzesi Ödülleri 2021, Özel Takdir Ödülü)

Malzeme, mimari tasarımlara performansıyla olduğu kadar doğasıyla, doğadaki gelişim süreci ve davranışıyla, varoluş metabolizmaları, formları, yüzey dokuları, içyapıları, strüktür özellikleri, akışkanlıkları, kendini organize etme yetenekleriyle mimari kavramların çıkış felsefelerini, mimari biçemleri ve biçimleri etkilemektedir.

Sürdürülebilir mobilya tasarımlarında ekonomik, yenilenebilir, doğaya zararı az, geri dönüşümü kolay ve az enerjiyle elde edilen ekolojik malzemeler kullanılmaktadır. Doğal malzeme seçimiyle form, işlev, estetik, ergonomi gibi unsurların yanında tasarıma farklı yaklaşım getirilebilmektedir.

Tulum/Meksika Uh May Residence/ Roth Architecture

Son yıllarda artan çevre problemlerine katkı sağlamak amacıyla mobilya tasarım ve üretimi konusunda geliştirilen çevre-dostu tasarım anlayışı giderek önem kazanmaktadır. Bu tasarım yaklaşımında, ahşap malzemenin önemi giderek artmaktadır. Ahşap ve yan ürünleri ile yapılan mobilya tasarımlarında kalıcılık, doğallık gibi estetik öğeler ön plana çıkarken, diğer taraftan üretiminde kullanılan zararlı malzemelerin kullanımına getirilen kısıtlamalar sayesinde çevreye daha az zarar veren mobilya tasarımları geliştirilerek mimariye katkı sağlamaya devam edecektir.

İç Mimar Sinem Alkış & İç Mimar Esra Balta

Kategoriler: Genel

0 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir